KaIZEN NEDİR?
- Sürekli daha iyiye ulaşmayı hedefleyen bir anlayış olarak karşımıza çıkan bu kavram kökenini; Japonca’daki Kai: Değişim ve Zen: İyi sözcüklerinin birleşmesinden almaktadır.
- Kaizen temelde, “Herkesi kapsayan sürekli iyileştirme” anlamına gelmektedir. Bu kelime ayrıca bir felsefeyi ve bir yaşam biçimini de ifade eder: “Her geçen günün bir önceki günden daha iyi olması için evde, iş yerinde ve sosyal yaşamda sürekli çaba sarf etmek.
- Kaizenin hedefi Muda’lardır. Amaç Bunları sıfırlamak veya en aza indirmektir. Muda israf demektir.
İsraf (Muda): Mevcut kaynakların KATMA DEĞER yaratmayan yerlerde kullanılmasıdır.
7 Çeşit israf vardır
1-Bekleme; Değer katan herhangi bir şeyin yapılmadığı boş zaman
2-Taşıma; Malzemenin, ürün ve hizmetimize değer katmayan hareketi
3-İşlem; Değer Katmayan İşlemler için çaba harcamak
4- Stok; Üretim veya satış için gerekenden fazla malzeme ,yarı mamül, ürün bulundurmak
5-Hareket; Çalışanların değer katmayan bir amaç için hareket etmesi
6- Hatalı Eylem veya Üretim; Bir ürün veya hizmetimizi müşteri istekleri doğrultusunda onarmak yediden yapmak.
7-Fazla Üretim; İhtiyaçtan fazla üretmek
Kaizen Çeşitleri
- Hızlı Kaizen: Kök sebep bulmaya ihtiyaç duyulmaz, hızlı ve etkin bir şekilde devreye alınabilir hatta ekip 2 kişiden oluşabilir. Mevcut durumu fiziken iyileştirme, kirlilik için önlem alınması, iş güvenliği kapsamında yapılan iyileştirme hızlı kaizene örnek olabilir.
- Standart Kaizen: Daha çok orta seviye iyileştirmelerde kullanılır. Metodolojik olarak ilerlenir. Ekipler 3 – 4 kişiden oluşur. Kök sebep analizi yapılarak, kök nedene ulaşılır ve önlemler alınarak prosesin etkin olması sağlanır. Tabii ki bir sonraki aşama devamlılığını sağlamaktır.
- Majör Kaizen: Karmaşık ve kronik problemlerin çözümünde uygulanır. Çözüm daha uzun sürede, küçük adımlar atılarak ve 3 – 7 kişilik ekiplerin katılımıyla gerçekleştirilir. Akış diyagramları ile görsellik kazandırılarak, her proses ayrı ayrı detaylı olarak incelenir. Farklı departmanlar sürece dahil edilerek, sürece yeni bakış açıları kazandırılır.
Kaizen’de süreç analizi yaparken Kaizen Metriği, Katma Değer Yüzdesi, Kök Analizi (5 Neden, Sebep Sonuç Diyagramı, Kontrol Belgeleri, Pareto Analizi, Beyin Fırtınası ile İyileştirme Seçeneklerini Belirleme), Beklenti-Zorluk grafiği gibi araçlar kullanılır.
- Eğitim
- Süreçlerin Tanımlanması ve Doküman Hazırlığı
- Sistem Denemeleri ve Pilot Uygulamalar
- İç Denetleme Süreçleri
- Belgelendirme
- Sürdürülebilir Değerlendirme Süreci
Bu aşamalar genel olup her organizasyon için benzerlik göstermeyebilir. Bu nedenle de bir kalite yönetim sistemi kurmak isteyen organizasyonların kendilerine özel çözümlerden faydalanmaları şarttır!